Latin Nomina Sacra in the Early Fifteenth-Century Manuscript of the Wycliffite Bible
PBN-AR
Instytucja
Wydział Nauk Humanistycznych (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie)
Informacje podstawowe
Główny język publikacji
angielski
Czasopismo
Language and Literary Studies of Warsaw
ISSN
2300-5726
EISSN
Wydawca
Lingwistyczna Szkoła Wyższa w Warszawie
DOI
URL
Rok publikacji
2016
Numer zeszytu
6
Strony od-do
211-228
Numer tomu
Identyfikator DOI
Liczba arkuszy
0,81
Autorzy
(liczba autorów: 1)
Słowa kluczowe
polski
nomina sacra
średniowieczna abrewiatura
paleografia
Biblia Wycliffe'a
manuskrypt
angielski
nomina sacra
scribal abbreviations
paleography
Wycliffe's Bible
manuscript
Streszczenia
Język
EN
Treść
The main objective of this paper is to investigate the use of ‘nomina sacra’ in the Gospel of Matthew from an early fifteenth-century manuscript of the Wycliffite Bible (Mscr.Dresd.Od.83). nomina sacra are abbreviations for names sacred for Christians. They were transferred to Latin texts from Greek manuscripts of the Bible. The sacred names were abbreviated by the means of contractions: ‘pure contractions’ — the first and last letter are spelled out and ‘mixed contractions’ — the first two letters are written out along with the last letter (Cappelli 1929/1982, 7). In the analyzed manuscript the scribe chose to use the latter form of contractions. Although at first the originally Greek abbreviation for the name Jesus was Latinised into IHS, the influence of Irish scribes brought back the Greek-like form ΙΗC. At the same time the nomina sacra in Latin texts were marked for case e.g. the abbreviation IHU— Iēsū (denoting genitive, dative, ablative or vocative). The five different abbreviations of the relevant type used in the examined manuscript represent the second category of nomina sacra. There are two abbreviations for the name Jesus (ihc) and (ihu) as well as abbreviations for other proper nouns important for Christians - isrl (Israel), aplis (Apostlis), ierhu (Ierusalem).
Język
PL
Treść
Celem niniejszego artykułu jest zbadanie użycia „nomina sacra” w Ewangelii wg św. Mateusza będącej częścią manuskryptu Biblii Wycliffe’a (Mscr.Dresd.Od.83) pochodzącego z początku XV wieku. „Nomina sacra” jest to nazwa odnosząca się do skrótów używanych przez skrybów w celu wyrażenia imienia uznawanego przez chrześcijan za święte. „Nomina sacra” były przykładem kontrakcji, abrewiatury, która zazwyczaj składała się z pierwszej i ostatniej litery danego słowa (kontrakcja czysta) lub dodatkowo również ze środkowych liter (kontrakcja mieszana). Skróty te po raz pierwszy pojawiły się w greckich manuskryptach Biblii. Tradycja używania tych skrótów została następnie przeniesiona do Biblii łacińskiej. W języku łacińskim, a później również w językach wernakularnych, istniały dwa systemy skrótów na imiona święte: czysto grecki, np. ΙΗC - Iesus lub XPC – Christus oraz częściowo łaciński, np. ΙΗS - Iesus lub XPS - Christus. W analizowanej księdze znajduje się pięć skrótów, które mogą zostać zakwalifikowane jako „nomina sacra”: ihc - Iesus, ihu - Iesu, isrl - Israel, aplis - Apostlis oraz ierhu - Ierusalem.
Cechy publikacji
original-article
Inne
System-identifier
126652