Ani topinambur, ani karczoch, ani jerozolimski? Rozterki (etno)lingwistyczne
PBN-AR
Instytucja
Wydział Humanistyczny (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)
Informacje podstawowe
Główny język publikacji
polski
Czasopismo
Twórczość Ludowa. Kwartalnik Stowarzyszenia Twórców Ludowych (7pkt w roku publikacji)
ISSN
0860-4126
EISSN
Wydawca
Stowarzyszenie Twórców Ludowych
DOI
Rok publikacji
2018
Numer zeszytu
3-4
Strony od-do
13-17
Numer tomu
33
Identyfikator DOI
Liczba arkuszy
0,82
Autorzy
(liczba autorów: 1)
Open access
Tryb otwartego dostępu
Otwarte czasopismo
Wersja tekstu w otwartym dostępie
Wersja opublikowana
Licencja otwartego dostępu
Inna
Czas opublikowania w otwartym dostępie
Razem z publikacją
Data udostępnienia w sposób otwarty
Streszczenia
Język
Treść
Historia europejskich nazw roślin, które są przybyszami z innych kontynentów, jest stosunkowo krótka. Podobnie jak w przypadku nazw roślin rodzimych urabiane są one zgodnie z pewnymi zasadami. Ich motywacją semantyczną są: wygląd rośliny jako podstawa nominacji, miejsce występowania, właściwości rośliny, przeznaczenie, przypisywane im własności magiczne (np. apotropaiczne), wierzenia i legendy. Jak pokazuje przykład HT, w większości nazw tej rośliny odwoływano się do bardziej lub mniej trafnego porównania nieznanej dotąd rośliny z rośliną już znaną (np. jej wyglądem, smakiem). W ten sposób nadziemna część HT została skojarzona z wyglądem słonecznika, a podziemna – ze smakiem jabłka, gruszki, orzecha, karczocha a później z wyglądem bulwy ziemniaczanej. Nie było także większych problemów z odniesieniem HT do jego przeznaczenia, tj. np. paszy (por. świniak, świni chleb czy świni orzech). Najciekawiej z kulturowego punktu widzenia przedstawia się kwestia utrwalonego w nazwie pochodzenia tej egzotycznej rośliny. Najstarsze i najsilniej ustabilizowane łączyły miejsce, z którego słonecznik bulwiasty przybył do Europy nie z Ameryką Północną, ale Południową i z plemieniem Tupinambá oraz z Palestyną. Obie hipotezy powstały bardziej na zasadzie skojarzeń i oczekiwań niż rzeczywistej wiedzy o świecie i obie przekazywane z języka na język utrwaliły się tak bardzo, że nadal należą do najbardziej popularnych choć nieprawdziwych.
Inne
System-identifier
PX-5cc833e9d5de735dd297b428